11 Ocak 2008 Cuma

Petrol neden 100 dolar oldu?

Eser Karakaş, bugünkü yazısında petrolün fiyatının 100$ olmasının sebeblerini açıklamış:


"Petrol neden 100 dolar oldu?" - Eser Karakaş:
....
Petrol fiyatının bu kadar yükselmesinin altında Çin ve Hindistan
ekonomilerinin yüksek büyüme oranlarının yarattığı petrol talebindeki artış rol
oynamıyor değil ama temel nedenin artık bu olmadığı da iyi biliniyor.

Yavaş yavaş aklı başında herkesin üzerinde mutabık olduğu konu petrol
fiyatlarının bu kadar artmasında temel etkenin ABD ekonomisinin dinamikleri
olduğu.

ABD’nin çok büyük dış ticaret açığı, Irak ve Afganistan
operasyonları çekişli bütçe açıklarıyla da birleşince dolar yaklaşık tüm para
birimlerine karşı değer kaybetmeye başladı ve bu süreç halen devam ediyor.

ABD’nin bu işten ne kadar karlı çıktığı da ayrı bir tartışma konusu.

Dolar değer kaybettikçe petrol ihracatçısı ülkelerin eline geçen gelir
ABD doları cinsinden olduğu için eski reel gelir düzeylerini yakalayabilmek için
petrolün varil fiyatını sürekli yukarı çekiyorlar.

Petrol ihracatçısı
ülkelerin OPEC adını verdikleri üretim ve pazarlama kartelinin yapısı da bu tür
fiyat ayarlamalarına tanım gereği zaten olanak sağlıyor; kartel demek fiyat
yapıcı olabilmek anlamına da geliyor yani piyasa mekanizması kartellerin
varlığında büyük ölçüde aksıyor.

Yukarıda değindiğimiz gibi Çin ve
Hindistan ekonomilerinin artan petrol talebi de bu süreci güçlendiriyor.

Yüksek petrol fiyatlarından petrol ihracatçısı ülkeler büyük rant elde
ediyorlar ama özellikle ABD ve İngiltere kökenli büyük petrol şirketlerinin de
bu süreçte muazzam karlar elde etmeleri varil fiyatlarının artmasında başka bir
faktör.

Dünya merkez bankalarına da bu petrol fiyatları çekişli
enflasyon baskısı ortamında faizleri yükseltmekten başka çare kalmıyor.

Başta Suudi Arabistan olmak üzere petrol üreticisi ülkelerin ellerinde
biriken dev fonların dünya finans piyasalarında oynadığı rol, yatırıldıkları
yerler de ayrı bir konu.
...

0 yorum: